ماکلمه ظاهر و باطن را راحت به کار می بریم .همه مردم می گویند (این ظاهر است و این باطن است ) اما باطن یعنی چی ؟ تمام مساله این است که ما باید باطن را بشناسیم .
ببینید ، موجودات دیگر باطن ندارند به یک معنی یا اگر دارند خودشان متوجه باطنشان نیستندحالا ممکن است هر موجودی باطن داشته باشد ولی خودش متوجه باطنش نیست و یک پشه نمی داند که باطن دارد چه بسا باطن داشته باشد اما خودش نمی داند که باطن دارد همینی که هست .
اما هر انسان می داند که یک چیزی وراء وجود دارد . حتی اونایی که به باطن اعتقاد ندارند، می دانند که همین ،فقط ظاهر نیستند.اجازه بدهید بحث را جور دیگری مطرح کنم که یه قددری برای شنوندگان ما روشن باشد .
هر موجودی در این عالم سویی دارد .جهتی دارد شما موجود بی جهت در این عالم ندارید . جهت را شش تا شمرده اند.(جلوعقب راست و چپ ، بالا و پایین ) آیا موجود مادی هست که خارج از اینها باشد و جهت نداشته باشد ؟همه جهت دارند . بدن انسان هم سوی دارد و بدون جهت نیست .انسان یک چیز دیگر هم دارد که موجودات دیگر ندارند آن لایه است . انسان ، لایه لایه است . پشه این گونه نیست .وقتی بدن موجودات دیگر مثل گوسفند را بشکافید اون باطنش (کبد ، جگر و....)برای شما ظاهر می شود .باطن نیست که اصلا همه چیز ظاهر است شما در اعماق دریا بروید ، ظاهر است . در مغز کوه هم بروید ظاهر است در درون اتم هم بروی، ظاهر است . اینها سوی دارند .
انسان یک چیزی دارد که این کلمه سوی برایش کافی نیست . من اسمش را گذاشتم لایه .لایه های انسان برای دیگران ظاهر نیست چه بسا برای خود انسان هم ظاهر نیست اصلا من ، بعضی لایه هایم برای خودم ظاهر نیست . چه بسا شما یک لایه هایی داشته باشی که حتّی برای خودت هم ظاهر نباشد اجمالا می دانی که داری اما به تفصیل نمی دانی آن لایه های انسان ، سوی جغرافیایی ندارد نمی توانی بگویی که چپ است یا راست .لایه است
جانب ما جانب بی جانبی است این لایه لایه ، حالا چند تا لایه است؟ دارم باطن را معنی می کنم .باطن ، لایه های درونی انسان که بسیار زیاد است ، آن وقت این زیادتی هم به میزان معرفت است ، بسته به این است که چقدر معرفت باطنی زیاد باشد .
یک موقع لایه های معرفتی آدم معمولی را می شماری ، خوب او هم باطن دارد و هر انسانی این را داراست . یک وقت هم لایه های باطنی حضرت مولا امیرالمومنین را می خواهی بشماری دیگه چه کسی می تواند بشمارد ؟ جز خودش .این لایه ها همان سیر معراجی است که حضرت ختمی مرتبت، این لایه ها را سیر کرده است معراج هم همان است .
![](https://s2.save4k.ru/pic/M_TOFW-BlCY/mqdefault.jpg)