Đái tháo nhạt là gì | Bcs Sĩ Của Bạn || 2021
Hãy cùng Bác sĩ của bạn và ThS_BS Nguyễn Thị Thu Thảo ( Trưởng khoa Nội tiết – Bệnh viện Gia Định) tìm hiểu thêm bệnh đái tháo nhạt
Đái tháo nhạt là tình trạng rối loạn khả năng cân bằng nước trong cơ thể. Thận của bệnh nhân không còn khả năng giữ nước, gây ra triệu chứng tiểu nhiều. Vì vậy, bệnh nhân sẽ trở nên khát nước, muốn uống nhiều nước hơn, nước tiểu loãng hơn. Nếu bị đái tháo nhạt, bệnh nhân dễ rơi vào tình trạng mất nước. Khi đó, nồng độ Natri và Kali trong máu trở nên mất cân bằng, tăng cao.
Đái tháo nhạt là bệnh ít gặp, tỷ lệ mắc bệnh là 1:25000 người. Bệnh có thể gặp ở bất kỳ độ tuổi nào, nhưng chủ yếu xảy ra ở người lớn. Hiện tượng đái tháo nhạt cũng có thể xuất hiện trong giai đoạn phụ nữ mang thai.
Có 2 dạng đái tháo nhạt:
Đái tháo nhạt trung ương
Đái tháo nhạt trung ương còn được gọi là đái tháo nhạt do thần kinh, xảy ra khi vùng dưới đồi và tuyến yên bị tổn thương, làm giảm sản xuất và bài tiết ADH, giảm lượng ADH lưu hành trong máu. Vì ADH giúp thận cô đặc nước tiểu nên nếu lượng ADH tiết ra ít hơn thì nước tiểu thải ra khỏi cơ thể sẽ nhiều và loãng hơn.
Tình trạng này xảy ra do nhiều nguyên nhân như:
Chấn thương đầu;
U lành tính hoặc u ác tính trong não hoặc tuyến yên;
Phẫu thuật não xung quanh tuyến yên hay vùng dưới đồi;
Mắc bệnh thiếu oxy não hoặc thiếu máu não nặng;
Đái tháo nhạt vô căn (các tế bào vùng dưới đồi bị tổn thương và dừng sản xuất ADH) do bệnh tự miễn gây ra;
Các bệnh nhiễm trùng: Viêm não và viêm màng não;
Gan nhiễm mỡ cấp ở người có thai;
Di truyền (hiếm gặp).
Nếu đái tháo nhạt trung ương do chấn thương đầu hoặc phẫu thuật não, tình trạng này thường chỉ kéo dài trong một thời gian ngắn, khoảng vài tuần.
Đái tháo nhạt do thận
Trong các trường hợp đái tháo nhạt do thận, ADH vẫn được não bài tiết bình thường nhưng thận kháng lại tác dụng của ADH. ADH không thể làm cho thận cô đặc nước tiểu, dẫn đến hiện tượng cơ thể thải ra lượng lớn nước tiểu bị pha loãng (đa niệu), bệnh nhân khát nước và uống nhiều nước (chứng uống nhiều).
Đái tháo nhạt do thận rất hiếm gặp. Những nguyên nhân gây ra tình trạng này bao gồm:
Nguyên nhân gây bệnh thận mạn tính;
Sử dụng một số loại thuốc như lithium với liều lượng quá cao;
Do di truyền (rất hiếm).
Triệu chứng đái tháo nhạt
Tiểu nhiều, 3 - 20 lít/ngày, có thể lên tới 40 lít/ngày;
Tiểu thường xuyên, thường cách nửa tiếng một lần trong cả ngày;
Thức dậy thường xuyên vào ban đêm để đi tiểu;
Cảm thấy khát dù uống nhiều nước, đặc biệt là nước lạnh;
Chẩn đoán đái tháo nhạt
Khám lâm sàng: Dựa trên triệu chứng lâm sàng hoặc sau khi bệnh nhân vừa bị chấn thương đầu, trải qua một ca phẫu thuật não;
Xét nghiệm máu và nước tiểu: Nồng độ Kali và Natri trong máu có thể tăng cao khi bị đái tháo nhạt; lượng đường (glucose) trong máu và nước tiểu cần được kiểm tra để loại trừ đái tháo đường;
Nghiệm pháp nhịn nước: Bệnh nhân không được uống nước hay truyền dịch trong khoảng 6 - 8 giờ để đo lượng nước tiểu. Nếu cơ thể hoạt động bình thường, lượng nước tiểu sẽ giảm xuống khi không uống nước trong một khoảng thời gian dài. Với người mắc bệnh đái tháo nhạt, lượng nước tiểu hầu như không thay đổi;
Nghiệm pháp sử dụng hormone kháng lợi niệu: Sau khi áp dụng nghiệm pháp nhịn nước, bệnh nhân được tiêm hoặc uống thuốc tương tự ADH. Với người mắc đái tháo nhạt trung ương, lượng nước tiểu sẽ giảm xuống sau khi dùng thuốc vì thuốc đã thay thế lượng ADH đang thiếu trong cơ thể. Với trường hợp bị đái tháo nhạt do thận, lượng nước tiểu không thay đổi hoặc chỉ giảm một lượng rất ít;
Xét nghiệm khác: Được áp dụng để tìm nguyên nhân đái tháo nhạt. Chụp MRI não có thể được thực hiện để tìm tổn thương não và tuyến yên.
6. Điều trị bệnh đái tháo nhạt
6.1 Điều trị đái tháo nhạt trung ương
Điều trị triệt để nguyên nhân gây bệnh: Nếu nguyên nhân gây đái tháo nhạt là xuất hiện khối u tại vùng hạ đồi hay tuyến yên, bệnh nhân sẽ được tư vấn phương pháp điều trị phù hợp;
Kiểm soát lượng nước uống: Bệnh nhân mắc đái tháo nhạt nhẹ có thể uống đủ lượng nước để giải tỏa cơn khát và giữ nồng độ điện giải trong máu ổn định, kết hợp với theo dõi nồng độ điện giải trong máu;
Sử dụng Desmopressin: Có tác dụng tương tự như ADH, dùng qua đường nhỏ mũi, xịt mũi hoặc đường uống, dùng 1 - 3 lần/ngày theo liều lượng mà bác sĩ quyết định.
Các trường hợp đái tháo nhạt do chấn thương đầu hay phẫu thuật não chỉ cần điều trị trong vài tuần. Với những nguyên nhân khác, việc điều trị đái tháo nhạt có thể kéo dài đến suốt đời.
#bacsicuaban #daithaonhat #daithaonhattrunguong
Đái tháo nhạt là gì | Bác Sĩ Của Bạn || 2021
Теги
đái tháo nhạtđái tháo nhạt trung ươngđái tháo nhạt do thậnĐái tháo nhạt là gì Bác Sĩ Của Bạn2021Đái tháo nhạt là gìBác Sĩ Của Bạndai thao nhatđiều trị đái tháo nhạtđái tháo nhạt nguy hiểm khôngnguyên nhân đái tháo nhạtbệnh đái tháo nhạtđái tháocách chữa bệnh đái tháo nhạtbệnh đái tháo nhạt nguy hiểm khôngbệnh đái tháo nhạt cách điều trịadh là gìtư vấn sức khỏesức khỏeBÁC SĨ CỦA BẠNbác sĩ của bạnbác sĩ gia đìnhalo bác sĩbác sĩ