İlk insan, ilk peygamber ve insanlığın babası Âdem aleyhisselamdır. Peki Âdem (a.s) dan önce dünyada kimler vardı ve yeryüzü nasıl bir yerdi?
Adem (a.s)’dan önce dünyada başka insanların olduğunu kabul etmemiz bu konudaki ayetlere aykırı hüküm vermek anlamına geldiği için mümkün değildir. Ancak insanlardan önce bu dünyada yaşayan birçok canlı ve şuurlu varlık vardı. Nitekim şu ayette geçen "Halife" tabiri Âdem aleyhisselamdan önce şuurlu varlığın olduğunu gösterir:
"Düşün o zamanı ki, Rabb'in meleklere hitaben: "Ben yeryüzünde bir halifeyi yaratacağım!" dedi. Melekler de: "Yeryüzünde fesad çıkaracak, kan dökecek kimseleri mi yaratacaksın! Hâlbuki biz, hamdinle seni tesbih ve takdis ediyoruz." dediler. Rabbin de: "Sizin bilmediklerinizi ben biliyorum!" diye onlara cevap verdi." (Bakara, 2/30)
“Halifetun - Halife”: Bu tabir, yer kürenin insanların hayatına elverişli şartları taşımazdan evvel, burada şuurlu bir varlığın bulunmuş olduğuna ve o varlığın hayatına o zamandaki yer kürenin vaziyetleri muvafık ve müsaid olduğuna işarettir. O şuurlu varlıklar ise cinlerdir. Ayrıca,
"Ben cinleri ve insanları yalnızca Bana ibadet etsinler diye yarattım." (Zariyat, 51/56) ayetinde cinler önce zikredilmiştir. Bu da cinlerin insanlardan önce yaratıldığına bir işarettir.
Bir hadis-i şerifte yaratılış sırası özetle şöyle bildirilmiştir:
"Allah (tarafından önce) toprak, sonra dağlar, sonra ağaçlar, sonra mekruhlar (şerler veya madenler), sonra nur, sonra hayvanlar, sonra da Hz. Âdem (a.s) yaratılmıştır" (Müslim, Sıfatu'l-Kıyâme 27, no: 2789)
Meleklerin daha önce şahit oldukları bir malumatları vardı. Nitekim daha önce yeryüzünde yaşayan cinler, dünyayı fesada vermişler, orada kan dökmüşler, zulüm yapmışlardı.
Bu konuda Abdullah İbn Ömer (r.a) şöyle der:
“Cân oğulları diye anılan cinler, Âdem (a.s)’in yaratılmasından iki bin yıl kadar evvel yeryüzünde idiler. Yeryüzünü fitne ve fesada vermek suretiyle bozdukları ve kanlar döküp cinayetler işledikleri için, Allah onlara karşı meleklerden müteşekkil bir ordu gönderdi. Melekler tarafından iyice hırpalanan bu fesatçılar denizlerdeki adalara sığınmak suretiyle canlarını kurtarabildiler. Bunun üzerine Cenab-ı Hak meleklere: “Muhakkak ben yeryüzünde bir halife yaratacağım….” dedi.
Yine bu konuda İbn-i Abbas da şöyle der:
"İnsan çamurdan yaratıldı. Yeryüzünde ilk önce cinler yaşarlardı. Onlar yeryüzünde kanlar akıttılar, birbirlerini öldürdüler. Allah, onlara İblisin komutasında meleklerden askerler gönderdi. İblis ile onun komutası altında bulunanlar, öteki cinlerle savaşarak, onları denizlerdeki adalara ve dağların etrafına sürdüler. Bu zaferi kazandıktan sonra İblisin kalbinde gurur ve kibir doğdu ve: “Ben, kimsenin yapmadığı bir iş yaptım” diye övündü. Allah da onun kalbinde doğan bu gururu bildi. İblisin yanındaki melekler de bunu bilmiyorlardı. Buna karşılık olarak melekler de: “Sen, bizim kendilerini sürgün ettiğimiz, uzaklaştırdığımız cinlerin yaptığı gibi orada fesat çıkaracak ve kanlar dökecek birini mi yaratacaksın?” dediler..."
Arkadaşlar! Bizler elimizde bulunan rivayetler ekseninde çıkarımlar yapıyoruz yine de her şeyin en doğrusunu Rabbimiz bilir.
Kıyamet koptuktan sonra dünyada yaşam olacak mı diye sorulacak olursa, insanlardan sonra kıyamet kopup ikinci bir diriliş ile ebedi hayat olan ahiret hayatı başlayacaktır. Ne Kur’an da ne de hadislerde insanlardan sonra dünyanın başka mahlûklar ile devam edeceğine dair bir işaret ve emare yoktur.
![](https://s2.save4k.ru/pic/uuu2i9v7TZc/maxresdefault.jpg)